Các nhà sản xuất máy lọc không khí PECO hứa hẹn không chỉ giữ lại các chất ô nhiễm trong không khí mà còn phá hủy chúng. Nghe có vẻ tuyệt vời đúng không? Đừng vội.
Sau khi xem xét kỹ hơn cách công nghệ PECO hoạt động và những gì nó thực sự làm được, chúng ta có thể hiểu vì sao hình thức làm sạch không khí này chỉ đơn giản là một trường hợp “quá tốt đến mức khó tin”.
Quảng cáo thường cho rằng công nghệ PECO là mới, nhưng thực ra không phải vậy. PECO, viết tắt của photo electrochemical oxidation, là một dạng của PCO hay quá trình oxy hóa quang xúc tác, và đã được sử dụng trong lĩnh vực làm sạch không khí trong nhiều năm.
Các phiên bản máy lọc không khí hiện nay sử dụng công nghệ PECO kết hợp bộ lọc HEPA dạng lưới được phủ chất xúc tác phản ứng với tia UV để oxy hóa các chất ô nhiễm dạng khí. Nhưng ngoài bộ lọc, còn có nhiều yếu tố khác tham gia vào việc cấu thành một máy lọc không khí hiệu quả và vận hành tối ưu.
Khi chọn máy lọc không khí, có hai yếu tố quan trọng hàng đầu để xác định hiệu suất tổng thể của toàn bộ hệ thống:
- Lưu lượng gió (khi đã lắp bộ lọc)
- Hiệu suất lọc (cả hiệu suất ngắn hạn và dài hạn)
Do đó: lưu lượng gió x hiệu suất lọc = hiệu suất tổng thể của hệ thống.
Hãy đọc tiếp để thấy vì sao công nghệ làm sạch không khí PECO không thể thực hiện lời hứa tạo ra bầu không khí thực sự tinh khiết – và cách công nghệ lọc HyperHEPA có thể làm được điều đó.
Lưu lượng gió
Lưu lượng gió là yếu tố thiết yếu để đưa không khí đi qua máy lọc không khí nhằm làm sạch không khí. Tuy nhiên, thời gian tiếp xúc đủ lâu lại là điều bắt buộc đối với công nghệ PECO, và thời gian tiếp xúc đủ lâu thì đi ngược lại với lưu lượng gió cao. Nói cách khác, để công nghệ PECO hoạt động, cần lưu lượng gió thấp hơn. Vì vậy, các nhà sản xuất máy lọc không khí sử dụng công nghệ PECO không công bố lưu lượng gió của thiết bị theo đơn vị cfm hoặc m3/h như cách phù hợp đối với một máy lọc không khí. Thay vào đó, có những tuyên bố rằng máy lọc không khí PECO có thể “thay thế hoàn toàn không khí trong một căn phòng 600 foot vuông (một phòng khách trung bình) mỗi giờ một lần”. Ngay cả khi tuyên bố đó là đúng, thiết bị này cũng chỉ tạo ra khoảng 145 m3/h ở tốc độ quạt tối đa. Đây chỉ bằng một phần ba công suất có trong một máy lọc không khí IQAir HealthPro Plus. Nói cách khác, xét tổng thể, công nghệ PECO kém hiệu quả và kém hiệu suất hơn nhiều. Trên thực tế, cần ít nhất bảy máy lọc không khí phổ biến sử dụng công nghệ PECO mới có thể đạt hiệu suất làm sạch không khí tương đương với một thiết bị HealthPro Plus dùng công nghệ HyperHEPA.
Để nhấn mạnh hơn nữa vấn đề này, các máy lọc không khí dùng công nghệ PECO đã được phát hiện là không hiệu quả trong việc cải thiện chất lượng không khí tại các trường học ở Thành phố New York, dẫn đến số ca nhiễm COVID tăng lên. (1)
Hiệu suất
Có lý do khiến dữ liệu hiệu suất của các máy lọc không khí PECO không được nêu rõ ràng, ngay cả trong thông số kỹ thuật sản phẩm. Nhiều khả năng là vì có rất ít hoặc không có bằng chứng khoa học nào chứng minh hiệu suất này.
Nếu không có dữ liệu hiệu suất, sẽ không có cách nào để so sánh hiệu quả lọc thực tế của một máy lọc không khí sử dụng công nghệ PECO với các máy lọc không khí khác. Những tuyên bố chung chung cho rằng “công nghệ PECO có thể phá hủy các chất ô nhiễm nhỏ hơn 1000 lần so với bộ lọc HEPA truyền thống” là không có căn cứ (bằng chứng được dẫn chiếu bên dưới).
Cũng cần lưu ý rằng “phá hủy” chất ô nhiễm không giống với việc “lọc” chúng. Lọc chất ô nhiễm sẽ loại bỏ chúng khỏi không khí và ngăn chúng đi vào vùng hô hấp. Tuy nhiên, phá hủy chất ô nhiễm là việc làm bất hoạt một phần hoặc hoàn toàn, điều này không nhất thiết loại bỏ chất ô nhiễm khỏi không khí hoặc vùng hô hấp.
CADR - Chỉ là hiệu suất ngắn hạn
Clean Air Delivery Rate (CADR) là tiêu chuẩn của Hiệp hội Các nhà sản xuất Thiết bị Gia dụng để đo thể tích không khí đã được lọc mà một máy làm sạch không khí nhất định có thể đạt được. (2) Không phải tất cả máy làm sạch không khí đều có chỉ số CADR vì điều này không bắt buộc.
CADR không phản ánh toàn bộ bức tranh. Tuy nhiên, CADR vẫn là một cách tốt để so sánh máy lọc không khí trong ngắn hạn. Tuy nhiên, nhiều nhà sản xuất máy lọc không khí thiết kế sản phẩm của họ đặc biệt để phục vụ bài kiểm tra này và cuối cùng lại có hiệu suất dài hạn kém. Trên thực tế, nhiều máy lọc không khí mất 50-75% mức CADR trong khoảng thời gian giữa các lần thay bộ lọc. Dòng HealthPro được thiết kế để không mất quá 10% khả năng làm sạch hạt bụi giữa các lần thay bộ lọc.
Nhưng đối với những mẫu được xếp hạng, các chỉ số CADR của chúng cho phép khách hàng có một cách để so sánh trực tiếp các máy lọc không khí. Mỗi mẫu được xếp hạng sẽ nhận điểm cho khói, bụi và phấn hoa, tương ứng với ba kích thước hạt khác nhau: khói là nhỏ nhất và phấn hoa là lớn nhất.
Dù các xếp hạng CADR rất hữu ích cho việc so sánh trực tiếp giữa các máy lọc không khí, chúng không phải là chỉ báo tốt nhất về hiệu suất của sản phẩm vì về cơ bản chúng chỉ đo tốc độ một máy lọc cụ thể làm sạch không khí nhanh đến mức nào (thậm chí còn không đo mức độ sạch của không khí ở đầu ra sau quá trình đó).
Nhưng có một xếp hạng có giá trị hơn khi đánh giá hiệu suất của sản phẩm.
CCM - Hiệu suất dài hạn
Khối lượng làm sạch tích lũy (CCM) là phép đo cho biết bộ lọc có thể giữ lại bao nhiêu vật chất dạng hạt và formaldehyde theo thời gian trước khi bắt đầu suy giảm hiệu suất. Đối với vật chất dạng hạt, xếp hạng bắt đầu từ P1 và tăng lên đến P4, mức tốt nhất. Tương tự, khi đo hiệu quả của bộ lọc trong việc giữ lại formaldehyde từ không khí, xếp hạng nằm trong khoảng từ F1 đến F4.
Vì vậy, về cơ bản, hiệu suất dài hạn của một máy lọc không khí được thể hiện tốt nhất qua các chỉ số CCM của nó.
Hiệp hội Thiết bị Điện Gia dụng Trung Quốc đã xếp dòng HealthPro của IQAir vào nhóm hàng đầu trong “Danh sách máy lọc không khí nổi bật về CCM bụi hạt”, đồng thời công nhận đây là sản phẩm duy nhất có chỉ số CCM bụi hạt được kiểm nghiệm vượt trên 1 triệu mg - cao hơn hơn 8 nghìn phần trăm so với mức nền P4.
Giúp tôi lựa chọn
Trả lời 2-3 câu hỏi đơn giản và chúng tôi sẽ giúp bạn nhanh chóng tìm ra giải pháp làm sạch không khí phù hợp nhất
Bằng chứng khoa học về hiệu quả
Công nghệ lọc HyperHEPA của IQAir đã được chứng minh có thể loại bỏ 99,5% mọi hạt có kích thước nhỏ tới 0,003 micron.
“Bằng chứng khoa học” về hiệu suất của một số sản phẩm không dựa trên việc kiểm nghiệm chính máy lọc không khí thực tế trong điều kiện phòng thí nghiệm. Để chứng minh hiệu quả, máy lọc không khí cần được kiểm nghiệm theo cách mà nó sẽ được sử dụng trong bối cảnh thực tế. Nghĩa là, máy lọc không khí nên được kiểm nghiệm trong một căn phòng tương đương với phòng ngủ hoặc phòng khách điển hình, với các chất ô nhiễm thường gặp trong những không gian này. Các máy lọc không khí sử dụng công nghệ PECO hiện hiện chưa cung cấp bất kỳ thử nghiệm khoa học nào đáp ứng các tiêu chí này.
Kết luận rút ra
Hãy thận trọng với bất kỳ máy lọc không khí nào cố gắng nói với bạn rằng nó đang sử dụng một “công nghệ mới mang tính cách mạng có thể phá hủy hoàn toàn mọi chất ô nhiễm trong nhà”. Nếu điều đó nghe có vẻ quá tốt để là sự thật... thì đúng là quá tốt để là sự thật. Trong lĩnh vực làm sạch không khí, không có giải pháp thần kỳ nào cả.
Điều còn gây bối rối hơn là một số máy lọc không khí này được FDA chấp thuận là thiết bị y tế loại II, điều này tạo ra ấn tượng gây nhầm lẫn về hiệu quả của những máy lọc không khí có hiệu suất thấp hơn này. Điều quan trọng cần lưu ý là FDA không đánh giá máy lọc không khí trong bối cảnh so sánh hiệu suất giữa các máy lọc không khí. Thay vào đó, FDA chỉ đánh giá khả năng của máy lọc không khí trong việc đáp ứng các tuyên bố hiệu suất của chính nó. Tuy nhiên, các nhà sản xuất này rất khéo dùng ngôn từ theo cách khiến người tiêu dùng khó đánh giá hiệu suất tổng thể của máy lọc không khí.
Một ví dụ điển hình: vào năm 2020, Hội đồng Rà soát Quảng cáo Quốc gia (NARB) đã xác định rằng một nhà sản xuất đã đưa ra những tuyên bố không có căn cứ:
- Công nghệ PECO tốt hơn về mặt so sánh so với máy lọc không khí có bộ lọc HEPA
- Công nghệ PECO loại bỏ, phá hủy hoặc triệt tiêu hoàn toàn mọi chất ô nhiễm trong phòng
- Công nghệ PECO có thể phá hủy một triệu chất gây dị ứng trong 4 phút
NARB cũng phản đối các tuyên bố về việc giảm dị ứng và hen suyễn, đồng thời bác bỏ việc một số thử nghiệm được thực hiện bởi một nguồn độc lập như công ty đã khẳng định. Tuy nhiên, hội đồng xem xét đã quyết định rằng nhà sản xuất có đưa ra được bằng chứng hỗ trợ cho các khẳng định của mình rằng sản phẩm này có khả năng xử lý ô nhiễm sol khí sinh học và VOC. (3)
