Perubahan iklim akibat aktiviti manusia menyumbang kepada tempoh musim kebakaran hutan yang lebih panjang dan lebih sengit, kerana gelombang haba yang lebih kuat, kemarau, dan litupan tanah yang kering semuanya mewujudkan bahan bakar sedia terbakar di kawasan hutan dan belukar (1)(2).Bersama kebakaran hutan datangnya asap, yang meningkatkan risiko masalah kesihatan bagi semua orang di mana-mana sahaja.
Trend musim kebakaran hutan yang lebih panjang dan lebih kuat
Trend kebakaran hutan ekstrem sedang disaksikan di seluruh dunia.
Kejadian kebakaran besar berlaku secara meluas di seluruh Eropah pada Julai dan Ogos 2022, dengan Perancis, Portugal, dan Sepanyol paling teruk terjejas akibat gelombang haba yang melampau (3). Sistem Maklumat Kebakaran Hutan Eropah (EFFIS) mendapati bahawa terdapat lebih banyak kebakaran yang dikesan di Eropah antara Jun dan pertengahan Ogos 2022 berbanding purata jangka panjang dari 2006 hingga 2021. Jumlah kebakaran juga lebih tinggi daripada nilai tertinggi sebelumnya yang direkodkan sejak EFFIS mula menyimpan data pada 2006.
Australia mengalami musim kebakaran belukar paling teruk dalam sejarahnya dari Julai 2019 hingga Mac 2020 – 47 juta ekar terbakar dan hampir 3 bilion haiwan terjejas oleh kebakaran tersebut (4). Walaupun musim kebakaran belukar Australia selepas itu tidak seteruk itu, kebakaran rumput dijangka menjadi “diperhebat” oleh keadaan yang amat kering menjelang musim kebakaran belukar 2023 hingga 2024 (5).
Amerika Utara menyaksikan jumlah kebakaran hutan yang memecah rekod pada 2022, seperti yang dinyatakan dalam Laporan Kualiti Udara Dunia. Terdapat kebakaran hutan yang sangat besar dan berpanjangan dilaporkan di Alberta, British Columbia, Yukon, Alaska, dan New Mexico (6).
Trend keseluruhan di Amerika Utara adalah ke arah kebakaran hutan ekstrem dan, di sesetengah wilayah, berkemungkinan berterusan di beberapa bahagian benua itu pada 2023. Menurut Pusat Kebakaran Antara Agensi Kebangsaan A.S., terdapat potensi kebakaran hutan yang ketara di Alaska barat, Barat Daya, Mid-Atlantic, dan Florida (7).
Selain kesan langsung berbahaya daripada kebakaran hutan yang aktif, terdapat implikasi kesihatan penting yang datang bersama gumpalan asap yang luas yang menjejaskan komuniti beribu-ribu batu dari sumbernya.
Jangkauan jauh asap kebakaran hutan
Asap kebakaran hutan bukan sahaja menjejaskan kualiti udara berhampiran sumbernya. Penduduk Washington D.C., Boston, Philadelphia, dan New York City terkejut apabila mendapati langit mereka bertukar jingga atau perang dan matahari berwarna kemerahan yang pelik pada akhir Julai 2021, apabila jerebu daripada kebakaran hutan di barat bergerak ke arah timur (8)(9).
Bersama jerebu itu, amaran kualiti udara dikeluarkan dari Minnesota hingga ke negeri-negeri pesisir timur. Kualiti udara yang buruk berterusan hingga Ogos, apabila indeks kualiti udara yang direkodkan bagi bandar-bandar di Amerika dan Kanada berada dalam julat daripada “sederhana” (51 hingga 100) hingga “tidak sihat” (151 hingga 200). Di Pacific Northwest, Kanada barat, Nevada, dan California, kualiti udara diukur sebagai “sangat tidak sihat” (201 hingga 300) hingga setinggi “berbahaya” (301 dan ke atas).
Walaupun tiada tahap pencemaran udara yang selamat, kualiti udara “sederhana” menimbulkan ancaman kesihatan yang serius kepada golongan awam yang sensitif. Kesan kesihatan yang semakin buruk boleh dirasai oleh orang awam apabila bacaan kualiti udara yang buruk meningkat.
Gambar: Kebakaran hutan telah merosotkan kualiti udara dengan teruk di barat Amerika Syarikat dan Kanada pada hari Selasa, 3 Ogos 2021, dengan sesetengah sensor melaporkan kualiti udara berbahaya. Sumber: IQAir.
Asap kebakaran hutan tidak mengenal jarak yang kelihatan jauh, sempadan politik, malah lautan sekalipun. Asap daripada kebakaran hutan di barat A.S. pada tahun 2020 telah dikesan di atmosfera di atas Finland dan Rusia (10).
Pertubuhan Meteorologi Sedunia Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu melaporkan bahawa asap daripada kebakaran belukar di Australia menjejaskan New Zealand, Chile, dan Argentina pada Januari 2020 (11).
Apa yang terkandung dalam asap kebakaran hutan
Asap kebakaran hutan terdiri daripada banyak unsur seperti gas dan wap air, tetapi yang paling utama antaranya ialah bahan zarahan (PM), termasuk PM2.5 – zarah berukuran 2.5 mikrometer diameter atau kurang – dan zarah ultrahalus (UFP). Bahan pencemar zarahan bawaan udara ialah bahaya kesihatan utama yang terdapat dalam asap.
Bahan pencemar bawaan udara yang terdapat dalam asap kebakaran hutan termasuk:
- zarah ultrahalus
- PM2.5
- PM10
- karbon dioksida
- karbon monoksida
- oksida nitrogen
- sebatian organik meruap (VOC)
UFP – bahan zarahan yang lebih kecil daripada .01 mikron diameter – ialah pencemar bawaan udara yang paling berbahaya kerana saiznya yang kecil. Apabila disedut, UFP mudah merentas dari paru-paru ke dalam aliran darah dan ke semua bahagian lain badan.
Kesan kesihatan asap kebakaran hutan
Asap boleh menjejaskan tubuh manusia dalam beberapa cara yang memudaratkan.
Masalah kesihatan yang disebabkan oleh pendedahan kepada asap kebakaran hutan boleh merangkumi:(12)(13)
- mata pedih dan iritasi
- hidung tersumbat dan berair
- tekak terasa gatal
- sakit kepala
- sesak nafas
- gejala asma, COPD, bronkitis dan alahan yang bertambah teruk
- penyakit jantung dan paru-paru kronik yang semakin teruk
- peningkatan kemasukan ke hospital akibat penyakit pernafasan
Orang yang mempunyai alahan dan asma berkemungkinan mengalami gejala yang lebih teruk berbanding orang awam kerana saluran pernafasan mereka mengalami keradangan kronik. Individu ini akan mendapati bahawa pendedahan walaupun pada tahap rendah kepada asap berkemungkinan mencetuskan gejala.
Kesimpulannya
Asap kebakaran hutan berkemungkinan akan terus menimbulkan ancaman kesihatan yang serius pada tahun-tahun akan datang. Walau bagaimanapun, terdapat langkah-langkah yang boleh diambil untuk mengurus pendedahan kepada pencemaran asap kebakaran hutan.
- Pantau kualiti udara dalam masa nyata untuk mengetahui sejauh mana asap kebakaran hutan menjejaskan komuniti.
- Elakkan berada di luar apabila kualiti udara buruk dan udara berjerebu.
- Tutup pintu dan tingkap untuk mengelakkan asap daripada memasuki ruang dalaman.
- Gunakan penulen udara untuk asap kebakaran hutan bagi membantu menapis zarah asap dari luar apabila ia memasuki bangunan.
- Jika anda mesti berada di luar semasa kejadian kebakaran hutan, pakai topeng pencemaran udara di luar. Kerosakan jantung atau paru-paru boleh berlaku walaupun selepas pendedahan singkat kepada asap.
