PM10

Apakah itu PM10?

PM10 ialah jirim zarahan kasar terampai, sama ada pepejal atau cecair, dengan diameter 10 mikrometer (µm) atau kurang. Sebagai perbandingan, sehelai rambut manusia mempunyai diameter purata 50 hingga 70 µm.¹

Jirim zarahan kadangkala dirujuk sebagai habuk terapung atau aerosol. Zarah halus boleh kekal terampai di atmosfera dari beberapa hari hingga beberapa minggu, membolehkan bahan tersebut bergerak merentasi jarak yang jauh. Zarah yang lebih besar akan kembali ke permukaan dengan cepat akibat kerpasan dan graviti.

Menapis jirim zarahan adalah penting untuk membersihkan udara.

Apakah perbezaan antara PM2.5 dan PM10?

Perbezaan antara PM10 dan PM2.5 ialah dari segi saiz. PM2.5 sangat halus, dan PM10 lebih besar serta lebih kasar daripada PM2.5.2 Oleh sebab PM10 ialah zarah yang lebih besar daripada PM2.5, ia kurang berkemungkinan menyeberang dari paru-paru ke dalam aliran darah. Walau bagaimanapun, PM10 boleh menembusi jauh ke dalam paru-paru.³

Dari manakah PM10 berasal?

PM10 ialah sebarang jirim zarahan di udara dengan diameter 10 mikrometer atau kurang, termasuk asap, habuk, jelaga, garam, asid dan logam.

Jirim zarahan juga boleh terbentuk secara tidak langsung apabila gas yang dilepaskan daripada kenderaan bermotor dan industri mengalami tindak balas kimia di atmosfera.

Pelbagai sumber termasuk:^4,5

asap, habuk dan kotoran dari jalan tidak berturap, tapak pembinaan, tapak pelupusan sisa dan pertanian
habuk yang ditiup dari kawasan tanah terbuka
debunga
kulapuk
asap daripada kebakaran hutan dan pembakaran sisa
garam laut
sumber industri
pengendalian bahan
operasi penghancuran dan pengisaran
penjanaan kuasa
ekzos kenderaan bermotor

Di rumah, pencemaran zarah datang daripada banyak sumber, seperti:^5,6

sumber luar yang meresap masuk melalui ruang di sekeliling pintu dan tingkap
dapur
pemanas ruang
perapian dan cerobong
asap tembakau

Komposisi kimia dan fizikal PM10 dan PM2.5 berbeza mengikut lokasi, iklim dan cuaca.

Satu kajian pada tahun 2014 yang diterbitkan dalam The Pan African Medical Journal memberikan pandangan tentang satu sumber bermusim PM10 dalam komuniti berstatus sosioekonomi rendah.⁷ Kajian yang dijalankan di eMbalenhle, Afrika Selatan, mendapati bahawa penduduk lebih berisiko terdedah kepada PM10 pada musim sejuk disebabkan pembakaran bahan api domestik. Arang batu ialah sumber bahan api utama bagi kawasan perbandaran di Afrika Selatan kerana ia mudah diperoleh dan murah.^8,9

eMbalenhle dikelilingi oleh industri, stesen janakuasa dan lombong, di samping terdapat trafik kenderaan bermotor yang tinggi, longgokan abu lombong, serta habuk daripada pertanian, kebakaran hutan, pembakaran sisa, tapak pelupusan sampah dan jalan tidak berturap.

Bagaimanakah PM10 menjejaskan kesihatan kita?

Kesan kesihatan akibat pendedahan kepada PM10 boleh berbeza-beza. Tubuh cenderung menyingkirkan zarah yang lebih besar, manakala PM 2.5 boleh kekal tertanam di dalam paru-paru.¹¹ Walau bagaimanapun, kedua-dua PM2.5 dan PM10 memudaratkan kesihatan manusia.

Kesan kesihatan jangka pendek PM10 boleh termasuk:

kesukaran bernafas
batuk
iritasi mata, hidung dan tekak
rasa sesak dan sakit dada
keletihan
ketidakselesaan pernafasan secara umum

Pendedahan jangka panjang kepada PM10 boleh menyebabkan masalah kesihatan yang lebih serius, seperti:

kerosakan tisu paru-paru
asma
kegagalan jantung
kanser
hasil kelahiran yang buruk
penyakit pulmonari obstruktif kronik (COPD)
kematian pramatang

Golongan yang paling terjejas oleh pencemar udara PM10 termasuk kanak-kanak, warga emas, dan individu yang mempunyai penyakit jantung dan paru-paru.

Apakah yang boleh dilakukan terhadap pencemaran PM10?

Untuk membantu mengurangkan pelepasan PM10 dalam komuniti, orang ramai boleh mengambil langkah-langkah berikut:

menyokong perundangan udara bersih
menyokong zon pelepasan rendah

Banyak negara berusaha mengurangkan pencemaran udara PM2.5 dan PM10. Sebagai contoh, pada tahun 2019, India menyertai Climate and Clean Air Coalition Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu dengan matlamat yang dinyatakan untuk mengurangkan pencemaran bahan zarahan sebanyak 20 hingga 30 peratus menjelang 2024. Negara itu melancarkan Program Udara Bersih Kebangsaan pada pertengahan tahun 2019.¹²

Satu kajian tahun 2014 yang diterbitkan dalam Journal of the Air & Waste Management Association mendapati bahawa mewujudkan 48 zon pelepasan rendah di Berlin, Cologne, dan Munich, Jerman telah mengurangkan zarah PM10 sebanyak anggaran 10 peratus.¹³

Di rumah atau di tempat kerja, orang ramai boleh membantu mengawal pelepasan bahan zarahan dalam beberapa cara, termasuk:¹⁴

kurangkan memandu
kawal kelembapan untuk memperlahankan pertumbuhan kulapuk
bersihkan dengan mop, kain lembap, dan vakum HEPA
jangan benarkan merokok di rumah atau kemudahan
kurangkan penggunaan lilin dan dupa
menjimatkan elektrik
elakkan membakar kayu atau sampah
elakkan penggunaan dandang kayu luar
jangan sekali-kali membiarkan kenderaan anda melahu di garaj bersambung atau berhampiran tingkap dan pintu
jangan sekali-kali menggunakan generator atau barbeku di dalam bangunan atau di dalam garaj bersambung.
gunakan penulen udara bilik untuk menapis PM10 daripada ruang dalaman
pasang penulen udara seluruh rumah untuk menyingkirkan PM10 di seluruh rumah anda
kemudahan boleh memasang penapis udara kecekapan tinggi di kemudahan komersial dan sekolah untuk unit HVAC mereka
pantau kualiti udara anda di dalam dan di luar

Apakah kesan PM10 terhadap alam sekitar?

PM10 mengurangkan jarak penglihatan dan, dalam sesetengah kes, boleh menghakis bahan organik dan bukan organik daripada tumbuh-tumbuhan hingga bangunan. Permukaan bercat, batu, fabrik, logam, dan kayu boleh menjadi rosak dan berubah warna.^15,16

Apabila bahan zarahan termendap pada tumbuh-tumbuhan dan tanah, ia boleh melarut resap nutrien dan meningkatkan kemungkinan tumbuhan mudah terjejas oleh penyakit.

Walaupun terdapat penambahbaikan kualiti udara melalui peraturan, bandar-bandar di seluruh dunia masih bergelut dengan beban kos manusia dan kewangan akibat pencemaran udara. Lihat kaunter Cost of Air Pollution kami dan ketahui bagaimana udara bersih dapat membantu memelihara kesihatan dan nyawa sambil mengurangkan mudarat kepada ekonomi global.