Pencemaran udara dalam kereta

Pencemar daripada kenderaan boleh dirasai malah dilihat sebagai jerebu dan kabut asap apabila berjalan di sepanjang kaki lima. Keterlihatan yang jelas ini menggalakkan kesedaran tentang pencemaran udara luar. Selama beberapa dekad, penyelidikan telah memberi tumpuan kepada kualiti udara di luar kenderaan. Penyelidikan kini mula menunjukkan bahawa udara di dalam kabin kenderaan boleh menjadi kebimbangan kesihatan yang serius, dengan kesan yang merangkumi peningkatan kadar denyutan jantung dan tekanan darah hingga peningkatan risiko pemandu mengantuk.

Di seluruh dunia, masa yang dihabiskan di jalan raya semakin meningkat. Terdapat 237 juta kereta penumpang di jalan raya di Kesatuan Eropah pada tahun 2018.¹ Sebelum sekatan perjalanan yang berkaitan dengan pandemik COVID-19, perjalanan bulanan di jalan raya dan jalan bandar di Amerika Syarikat pada Januari 2020 dianggarkan sebanyak 253 bilion batu-kenderaan, meningkat 5.3 bilion batu-kenderaan berbanding Januari 2019.²

Walaupun pandemik COVID-19 mungkin telah memperlahankan trafik di sesetengah bahagian dunia pada tahun 2020, kesesakan kembali ke bandar-bandar India seperti Mumbai, Bengaluru, Delhi, dan Pune pada awal 2021.³ Trafik yang semakin buruk berkemungkinan akan berterusan apabila pandemik reda, lalu meningkatkan kepekatan pencemaran di dalam kenderaan dan juga di luar bangunan.

Mengapakah udara di dalam kereta lebih teruk daripada di luar?

Tahap pencemar selalunya lebih tinggi di dalam kenderaan kerana kereta menyedut pelepasan daripada kenderaan di sekeliling dan mengitar semulanya. Oleh sebab kenderaan tidak dibina kedap udara sepenuhnya, pencemar memasuki kabin kereta melalui liang udara dan bukaan lain.⁴

Kepekatan pencemar berkaitan kenderaan di jalan raya biasanya beberapa kali ganda lebih tinggi daripada kepekatan ambien (luar). Tahap sesetengah pencemar dan sebatian toksik boleh menjadi sebanyak sembilan hingga dua belas kali ganda lebih tinggi di dalam kenderaan berbanding di tepi jalan.⁵

Tambahan pula, menurut kajian tahun 2016 yang diterbitkan dalam Environmental Science: Processes & Impacts, kepekatan pencemaran udara di garisan tengah jalan adalah yang tertinggi dan boleh beberapa kali ganda lebih tinggi lagi daripada kepekatan di tepi jalan. Kepekatan di garisan tengah inilah yang mencerminkan udara yang masuk ke dalam kenderaan.⁶

Apakah yang terkandung dalam ekzos kenderaan?

Ekzos kenderaan ialah campuran pencemar berbahaya, termasuk:

• nitrogen dioksida (NO₂): Gas berbau menyengat yang boleh menyebabkan masalah pernafasan, iritasi paru-paru, dan mengurangkan daya tahan terhadap jangkitan pernafasan.⁷
• ozon (O₃): Pada paras tanah, ozon adalah toksik. Apabila kenderaan mengeluarkan nitrogen oksida (NO), cahaya matahari bertindak balas ke atasnya untuk menghasilkan ozon pada paras tanah. Ozon ialah komponen utama jerebu asap dan merupakan perengsa utama paru-paru. Pendedahan jangka panjang boleh menyebabkan asma dan boleh mengakibatkan kerosakan struktur yang serius dan kekal pada paru-paru.⁸
• karbon monoksida (CO): Gas beracun yang tidak berwarna dan tidak berbau yang menyebabkan kesan jangka pendek serupa dengan kekurangan oksigen, seperti pening, keletihan, dan kekeliruan.⁹
• sulfur dioksida (SO₂): Apabila gas ini disedut, ia boleh menyebabkan sesak nafas dan sakit dada. Dalam jangka panjang, ia boleh menyebabkan penyakit pernafasan akut dan perubahan kekal pada paru-paru.¹⁰
• zarah halus (PM2.5): Zarah dengan diameter antara 0.1 hingga 2.5 mikron. Sebagai perbandingan, diameter sehelai rambut manusia adalah antara 17 hingga 181 mikron. Apabila disedut, zarah-zarah ini boleh terperangkap dalam tisu paru-paru, lalu mencetuskan penyakit pernafasan seperti asma, bronkitis, dan emfisema.¹¹
  
  Pendedahan kepada PM2.5 telah dikaitkan dengan peningkatan potensi masalah kardiovaskular, seperti degupan jantung tidak teratur dan serangan jantung. PM2.5 mewakili kira-kira 9 peratus daripada semua zarah bawaan udara. 10.2 juta kematian pada tahun 2012, manakala, dianggarkan 160,000 juta kematian di bandar-bandar terbesar dunia pada tahun 2020 adalah berpunca daripada PM2.5¹²
• zarah ultrahalus (UFP): Zarah yang lebih kecil daripada 0.1 mikron diameter. Kira-kira 90 peratus daripada semua zarah bawaan udara bersaiz ini. UFP bukan sahaja yang paling banyak antara zarah bawaan udara, tetapi juga yang paling berbahaya kepada kesihatan anda.
  
  Saiz zarah ultrahalus yang sangat kecil membolehkannya mudah disedut, termendap di dalam paru-paru, dan diserap terus ke dalam aliran darah. Dari situ, ia bergerak bersama aliran darah anda ke semua organ penting, termasuk otak anda. Dianggarkan bahawa 6 peratus daripada hari-hari kita yang dihabiskan di dalam kereta boleh menyebabkan lebih daripada separuh pendedahan kita kepada UFP.
• sebatian organik meruap (VOC): Sebatian kimia yang dilepaskan sebagai gas, termasuk aseton, benzena, formaldehid, stirena, dan xilena. Walaupun VOC boleh dilepaskan daripada paip ekzos, ia juga boleh terhasil melalui pelepasan gas kimia daripada bahagian dalaman kereta.

Persimpangan, lampu merah, dan tanda berhenti

Penyelidikan yang diterbitkan dalam jurnal Atmospheric Environment mengukur bahan pencemar udara di dalam dan di luar kenderaan di persimpangan jalan raya di kawasan bandar dan pinggir bandar. Penemuan mereka termasuk:¹⁴

• berhenti di lampu merah sangat meningkatkan pendedahan kepada pencemaran udara
• persimpangan dengan lampu isyarat mempunyai kepekatan bahan zarah sehingga 29 kali ganda lebih tinggi berbanding jalan terbuka
• pemandu menghabiskan 2 peratus masa mereka melalui persimpangan, yang menyumbang kepada 25 peratus daripada pendedahan mereka terhadap pencemaran

Tahap pencemaran udara adalah tinggi di persimpangan dengan lampu isyarat kerana pemandu memperlahankan kenderaan, melahu, dan memecut di situ. Kesan yang sama akan berlaku di mana-mana sahaja kereta melahu, seperti di kaunter pandu lalu restoran.

Trafik sesak bermaksud pencemaran tinggi

Pencemaran di dalam kereta yang terperangkap dalam trafik sesak atau di lampu isyarat merah adalah sehingga 40 peratus lebih tinggi berbanding ketika kereta bergerak.

Kajian yang disebut sebelum ini dalam Atmospheric Environment mendapati bahawa apabila tingkap ditutup dan kipas dihidupkan di dalam kereta, udara kotor dari luar kenderaan dibawa masuk dan meningkatkan dengan mendadak kualiti udara yang buruk.

Membiarkan tingkap tertutup dengan kipas dihidupkan (yang membawa masuk udara luar) juga meningkatkan pencemar dalam kereta dengan ketara. Kajian tahun 2021 yang diterbitkan dalam Science of the Total Environment mengukur bahan zarahan di dalam kereta di 10 bandar global. Pendedahan kepada bahan zarahan adalah paling tinggi apabila tingkap dibuka, terutamanya pada waktu puncak pagi.¹⁵ Majoriti pencemar zarah ialah PM10 apabila tingkap dibuka, manakala PM2.5 lebih lazim apabila kipas dihidupkan atau apabila udara kenderaan dikitar semula.

Cara meningkatkan kualiti udara dalam kereta

• Gunakan pembersih udara kereta. Pembersih udara mudah alih Atem Car menggunakan teknologi penapisan zarah HyperHEPA Plus dengan media fasa gas untuk memerangkap zarah ultrahalus dan menangkap pencemar bawaan udara dari bahagian dalam kereta.
• Kekalkan jarak yang selamat daripada kenderaan di hadapan anda, terutamanya trak diesel.
• Apabila anda berada dalam trafik atau berhenti di tanda berhenti atau lampu isyarat, tutup tingkap anda, kekalkan sedikit jarak daripada kenderaan di hadapan anda, dan tetapkan sistem udara anda kepada mod kitar semula.
• Cuba gunakan jalan yang kurang sesak dan mempunyai lebih sedikit lampu isyarat, walaupun mengambil masa sedikit lebih lama. Cuba elakkan trafik waktu sibuk di jalan raya atau lebuh raya yang sibuk pada waktu puncak.
• Jangan bergantung sepenuhnya pada sistem penapisan udara dalam kereta. Sistem ini lazimnya tidak begitu cekap untuk menyingkirkan zarah ultrahalus, VOC, karbon monoksida, atau pencemar lain. Selain itu, ia tidak menapis udara yang memasuki kabin kereta melalui tingkap dan celah pintu.
• Elakkan pewangi udara atau penyahbau kereta. Produk ini penuh dengan VOC berbahaya dan menjadikan kualiti udara anda lebih buruk – bukannya lebih baik.
• Pastikan bahagian dalam kereta anda bersih. Pencemar di dalam kereta boleh bergabung dengan zarah habuk dan disedut masuk. Namun, elakkan pembersih kimia. Gunakan kain mikrofiber sebagai ganti.

Kesimpulannya

Kebergantungan kita pada kereta berkemungkinan akan berterusan, tetapi terdapat langkah-langkah yang boleh diambil untuk meminimumkan pendedahan kita kepada bahan pencemar trafik. Mengikuti langkah-langkah mudah ini dapat membantu meminimumkan pendedahan kepada bahan pencemar bawaan udara di dalam kereta dan membantu menyediakan ruang pernafasan yang lebih selamat semasa perjalanan harian.