Memakai pelitup muka telah terbukti sebagai salah satu cara terbaik untuk menghentikan koronavirus SARS-CoV-2 (yang bermaksud severe acute respiratory syndrome coronavirus 2), virus yang menyebabkan COVID-19 (coronavirus disease 2019), daripada merebak (1) (2). Pelitup boleh menghalang titisan berjangkit dan aerosol daripada dipindahkan dari seorang ke seorang yang lain.
Tetapi adakah semua orang patut memakai pelitup yang sama? Mari kita lihat dengan lebih terperinci bagaimana pelitup membantu menghentikan koronavirus SAS-CoV-2 daripada merebak dan jenis pelitup manakah yang terbaik untuk COVID-19 serta yang paling sesuai dengan gaya hidup anda.
Bagaimanakah pelitup muka menghentikan COVID-19?
Koronavirus COVID-19 (SARS-COV-2) ialah virus berasaskan mukosa. Ia merebak dengan menjangkiti mukus yang melapisi hidung, tekak, saluran pernafasan, dan paru-paru anda.
Terdapat tiga cara utama virus berasaskan mukosa merebak: melalui titisan besar, perkongsian air liur, dan aerosol bawaan udara.
Titisan Besar daripada Batuk dan Bersin
Apabila anda batuk atau bersin, anda menyebarkan mukus ke udara dalam bentuk zarah titisan kasar atau halus. Kebanyakan titisan ini jatuh dari udara dengan cepat disebabkan graviti semata-mata (3) (4).
Titisan ini jatuh ke tanah dan ke permukaan berdekatan yang boleh disentuh oleh orang lain. Orang lain boleh menjangkiti diri mereka sendiri dengan menyentuh permukaan tercemar ini dan kemudian menyentuh mata, hidung, atau mulut mereka sendiri.
Air Liur pada Permukaan dan Objek yang Dikongsi
Virus berasaskan mukosa juga boleh merebak melalui perkongsian air liur apabila anda, sebagai contoh, minum dari gelas yang sama, menggunakan peralatan makan yang sama, atau mencium seseorang.
Memakai pelitup anda boleh membantu menghentikan penyebaran koronavirus SARS-CoV-2 melalui air liur.
Aerosol Mikroskopik Bawaan Udara
Virus berasaskan mukus juga boleh merebak melalui zarah halus dan ultra halus bawaan udara sekecil 0.003 mikron di udara daripada pernafasan, percakapan, dan nyanyian (5).
Zarah pernafasan ultra halus cukup kecil untuk kekal di udara tanpa had. Zarah ini juga cukup kecil untuk menembusi banyak bahan pelitup asas.
Apakah pelitup muka terbaik untuk COVID-19?
Apabila bercakap tentang mencegah penyebaran koronavirus SARS-CoV-2, terdapat dua cara (6).
Pertama, hentikan individu yang dijangkiti daripada menyebarkan virus dengan memakai pelitup. Kedua, individu yang sihat boleh melindungi diri mereka daripada dijangkiti dengan memakai pelitup.
Penutup muka mencegah penyebaran titisan besar dan mengurangkan penyebaran aerosol. Namun, ia tidak memberikan perlindungan penuh kepada pemakai daripada aerosol mikroskopik bawaan udara.
Walau bagaimanapun, semakin ramai orang yang memakai penutup muka, semakin terlindung seluruh populasi.
Sesetengah pelitup melindungi anda lebih baik daripada yang lain – ini ialah pelitup COVID premium yang diklasifikasikan sebagai peralatan perlindungan diri (PPE). Bekalan jenis pelitup perlindungan tahap tinggi ini adalah terhad, kerana permintaannya tinggi dalam kalangan petugas perubatan.
Oleh itu, jenis pelitup yang paling popular yang membantu mencegah penyebaran koronavirus SARS-CoV-2 ialah penutup muka. Terdapat beberapa jenis pelitup ini: skarf, pelitup fabrik, dan pelitup pembedahan/pelitup ludah.
Skarf & Pelitup Fabrik
Jenis topeng ini membantu menghalang anda daripada mengeluarkan titisan besar dan aerosol berjangkit. Ia juga menghalang anda daripada menyentuh hidung dan mulut, sekali gus mengelakkan anda daripada mencemari diri sendiri.
Topeng ini TIDAK melindungi anda sepenuhnya daripada partikel mukus halus dan ultra halus bawaan udara, jadi pastikan anda kekal pada jarak 6 kaki.
Topeng Pembedahan (AKA Topeng Ludah)
Topeng pembedahan juga baik untuk membantu menghentikan partikel mukus bawaan udara yang kasar dan halus daripada batuk dan bersin daripada terlepas dan menjangkiti orang lain. Ia juga menghalang anda daripada mencemari diri sendiri dengan menyentuh hidung dan mulut. Topeng pembedahan sesuai untuk pemakaian harian jika anda kekal enam kaki dari orang lain.
Oleh sebab bahan/lapisannya lebih padat berbanding kebanyakan skarf dan fabrik, topeng ini akan lebih berkesan dalam menapis partikel yang lebih halus berbanding skarf atau topeng fabrik. Namun, topeng ini juga TIDAK memberikan perlindungan penuh terhadap partikel mukus halus dan ultra halus bawaan udara serta aerosol.
Topeng Respirator KN95, N95, & FFP2
Ini ialah topeng premium (aka PPE) – ia melindungi anda dan orang lain daripada jangkitan. Topeng respirator ialah topeng terbaik untuk mencegah COVID.
Terdapat dua jenis topeng COVID premium ini: yang mempunyai injap dan yang tidak mempunyai injap. Walaupun topeng berinjap memudahkan pernafasan, terdapat kebimbangan bahawa injap membolehkan partikel berjangkit dilepaskan apabila dipakai oleh individu yang dijangkiti.
Topeng respirator N95 amat penting untuk profesional perubatan yang memerlukan perlindungan daripada partikel bawaan udara berasaskan mukus yang kasar, halus dan ultra halus. Ini kerana aerosol boleh terkumpul pada kepekatan tinggi di hospital dan pejabat perubatan, di mana mungkin terdapat pesakit yang dijangkiti dalam kawasan yang tertumpu.
Topeng respirator yang paling berkesan dibuat untuk memenuhi piawaian yang ketat. Sila pastikan topeng respirator anda memenuhi salah satu piawaian berikut sebelum membeli (7):
- N95: Piawaian Amerika Syarikat NIOSH-42CFR84
- KN95: Piawaian China GB2626-2006
- FFP2: Piawaian Eropah EN 149-2001
Topeng respirator yang tidak memenuhi piawaian di atas mungkin tidak memberikan perlindungan penuh daripada aerosol dan partikel bawaan udara.
Ingat – ini ialah respirator. Oleh itu, kesesuaian pemakaian sangat penting untuk jenis topeng ini. Jika kedapan di sekeliling tepi topeng tidak rapat pada kulit anda, partikel mukus berjangkit masih boleh melepasi topeng dan menyebabkan jangkitan.
Semasa pandemik COVID-19, bekalan global topeng respirator PPE adalah terhad, menyebabkan kekurangan bekalan yang meletakkan profesional perubatan yang memerlukannya pada risiko jangkitan yang lebih tinggi di hospital dan klinik perubatan (8) (9) (10) (11).
Rujuk kepada Centers for Disease Control and Prevention (CDC) atau World Health Organization (WHO) untuk panduan apabila terdapat kekurangan bekalan global (12). Walaupun tiada kekurangan topeng KN95, terdapat kebimbangan tentang kualiti topeng sedemikian. Oleh itu, pastikan anda mendapatkan topeng anda daripada sumber yang bereputasi baik.
Kesimpulan Utama
Memakai topeng ialah salah satu cara paling penting yang boleh kita semua lakukan untuk membantu menghentikan penularan koronavirus SARS-CoV-2.
Namun, apakah jenis topeng yang disyorkan untuk mencegah penularan COVID-19?
Pelitup muka kain paling berkesan terhadap titisan besar jika anda berada pada jarak enam kaki daripada orang lain. Pelitup muka kain tidak berkesan untuk menapis virus teraerosol ultrahalus (13).
Pelitup muka respirator KN95, N95 dan FFP2 ialah pelitup muka terbaik untuk perlindungan daripada virus dan juga merupakan pelitup terbaik untuk mencegah COVID-19, terutamanya dalam persekitaran dengan individu yang dijangkiti di mana zarah terkumpul hingga kepekatan tinggi, sama ada di rumah, hospital atau klinik.
Apa jua keadaannya, pakailah pelitup muka dan ambil setiap langkah berjaga-jaga yang anda mampu!
