Na zimnych stepach Patagonii wolontariusze obsługujący specjalnie zbudowany szybowiec Perlan Project wznoszą się do stratosfery, prowadząc badania nad zmianą klimatu.
Kiedy piloci tego bezemisyjnego szybowca musieli zadbać o zdrowie podczas surowych zimowych miesięcy na południu Argentyny, sięgnęli po te same zasady, które umożliwiają przełomowe badania stratosferyczne – czyste powietrze.
Bez oczyszczacza powietrza HealthPro Plus firmy IQAir, który chronił jakość powietrza, „nie jestem pewna, czy bym pojechała” – powiedziała Jackie Payne, szefowa logistyki i operacji w Perlan Project. „Mam tak silne przekonanie co do tego, co było potrzebne, aby zachować zdrowie w bardzo małym, zamkniętym pomieszczeniu z dwudziestoosobowym zespołem.”
Jej obawy były uzasadnione, biorąc pod uwagę ambicje Perlan Project i ekstremalne wyzwania, z jakimi się mierzy.
Badania naukowe spotykają się z ambitnym celem
Każdego roku wolontariusze organizacji non-profit Perlan Project zbierają się w El Calafate w Argentynie podczas zimowych miesięcy na półkuli południowej. Wtedy warunki lotnicze w Patagonii są idealne dla szybowca Perlan 2; fale stratosferyczne są wzmacniane na zewnętrznej granicy wiru polarnego, który w tym regionie występuje tylko przez kilka zimowych dni w roku.
Fale stratosferyczne mogą powstawać, gdy wir polarny oddziałuje z falami górskimi w troposferze. Czasami fale te sięgają 100 000 stóp, a nawet wznoszą się jeszcze wyżej w atmosferę.
Perlan Project poczynił już duże postępy w badaniach naukowych i pobił rekordy lotnicze. Najpierw projekt udowodnił, że fale stratosferyczne istnieją; wcześniej uważano, że zjawiska pogodowe występują wyłącznie poniżej gładkiej stratosfery.
Obok innych badań lotniczych szybowiec Perlan 2 w sposób niepowodujący emisji pobiera próbki zanieczyszczeń obecnych w stratosferze i prowadzi badania klimatyczne, obserwując, jak fale stratosferyczne wpływają na planetę.
Na przykład w 2019 roku Perlan Project zaobserwował nagłe zjawisko stratosferyczne, które poprzedziło katastrofalny sezon pożarów w Australii, co uwypukliło istotną korelację między warunkami stratosferycznymi a ekstremalnymi wzorcami pogodowymi.
Przy okazji zespół jedenaście razy ustanawiał rekord najwyższych lotów szybowcowych w historii. Najnowszy rekord, ustanowiony w 2018 roku, odnotował, jak główny pilot Jim Payne i pilot Tim Gardner wznieśli szybowiec Perlan 2 na wysokość nieco ponad 76 000 stóp wysokości ciśnieniowej (1).
Choć to osiągnięcie robi ogromne wrażenie, to jeszcze nie koniec. Projekt ma nadzieję ustanowić nowy rekord, wznosząc się na 90 000 stóp – będzie to najwyższy lot statku powietrznego nośnego w historii.
Z tych powodów Perlan musi działać pod jednymi z najczystszych niebios na świecie, a jak się okazuje, także w obiekcie z czystym powietrzem.
Powrót na niebo po pandemii
Perlan Project początkowo musiał opuścić sezon lotów w 2020 roku z powodu rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2, wirusa wywołującego chorobę COVID-19. Przestój projektu trwał trzy lata, ponieważ przeciągały się stopniowe odkrycia i wdrażanie szczepień, ograniczenia w podróżowaniu oraz zakłócenia w transporcie międzynarodowym.
Podejmowanie środków ostrożności przeciw zakażeniu COVID-19 nie było jedyną kwestią zdrowotną projektu w 2023 roku. Jeśli wolontariusze zarazili się sezonową grypą, groziło to pogłębieniem opóźnień projektu, który i tak był już wstrzymany.
Każdy członek zespołu był niezbędny dla powodzenia projektu. „Gdy ktoś jest odizolowany lub objęty kwarantanną ze względów zdrowotnych, tracimy jego wkład” — powiedziała Jackie. „Każda osoba w zespole ma podstawową odpowiedzialność i zawsze pełni też rolę zastępczą drugiego stopnia — niektórzy z nas pełnią również role trzeciego stopnia. Jeśli jedna osoba jest wyłączona z powodu zakażenia COVID-19 lub grypy, jak wypełnić tę lukę innymi wolontariuszami?”
Piloci są szczególnie narażeni na chorobę. „Podczas latania zwykłe przeziębienie układu oddechowego może uziemić pilotów, ponieważ ci panowie noszą maski ciśnieniowe” — wyjaśniła Jackie.
Latanie podczas choroby nigdy nie jest zalecane ani bezpieczne. Według amerykańskiej Federal Aviation Administration choroba może poważnie upośledzać sprawność pilota poprzez zaburzenie oceny sytuacji, obniżenie czujności i pamięci oraz zdolności wykonywania obliczeń (2). Nawet leki przyjmowane w celu kontrolowania objawów mogą powodować upośledzenie sprawności.
Wiedząc o tym, Jackie i jej współpracownicy „starali się jak najlepiej zminimalizować wszelką transmisję zanieczyszczeń biologicznych, rozprzestrzenianie choroby z członka zespołu na członka zespołu”.
HealthPro Plus: Solidna podstawa filtracji klasy medycznej
Jackie uważała, że ich oczyszczacz powietrza HealthPro Plus stanowił „solidną podstawę” dla zachowania zdrowia i był kluczowym elementem wyposażenia badawczego.
Szczególnie istotne było to, aby Jim Payne, który nadal pełnił funkcję głównego pilota projektu Perlan, nie zachorował w trakcie sezonu. „Mieliśmy trzech drugich pilotów. Każdy z nich zachorował w pewnym momencie” — powiedziała Jackie.
Na początku projektu Jackie ustawiła HealthPro Plus obok biurka Jima. Urządzenie było obecne i pracowało obok niego za każdym razem, gdy nie latał. Uważa, że stały przepływ czystego powietrza w strefie oddechowej Jima był decydującym czynnikiem, który pomógł utrzymać go w zdrowiu.
„Nigdy nie zachorował” — powiedziała.
„Robisz wszystko, co możesz, aby zwiększyć szanse powodzenia w sezonie. I to on był jedynym pilotem, który nie zachorował”.
Nie tylko ona polegała przez cały sezon na zaufanym pokojowym oczyszczaczu powietrza projektu. „Mamy dwa oddzielne pomieszczenia do prowadzenia spotkań. Zawsze było zapotrzebowanie na oczyszczacz powietrza”.
„Jeśli Jim latał, ludzie pytali: ‘czy możemy wstawić HealthPro Plus do naszego pomieszczenia?’ A potem urządzenie było przewożone do kolejnego pomieszczenia, aby tam z niego korzystać”.
Najważniejsze wnioski
Naturalne, czyste powietrze w stratosferze zapewniło wolontariuszom projektu Perlan środowisko, które zachęca do dalszych badań. Zdrowe, czyste powietrze w ich przestrzeni roboczej pomogło utrzymać projekt w powietrzu podczas wymagającego sezonu.
Partnerstwo między IQAir a projektem Perlan pokazało, jak nieskazitelnie czyste powietrze może wzmacniać każde przedsięwzięcie. Dzięki wsparciu technologii czystego powietrza projekt Perlan odbył udaną wyprawę, która zarówno posunęła naprzód badania klimatu, jak i pomogła przesuwać granice osiągnięć w lotnictwie i astronautyce.
„HealthPro Plus miał kluczowe znaczenie” — powiedziała Jackie. „Był jak kolejny członek zespołu — utrzymywał nasze powietrze w czystości, pomagał nam zachować zdrowie i skupienie na naszej misji.”
