Dapur ialah nadi sesebuah rumah. Ia merupakan pusat aktiviti, ruang tempat keluarga dan rakan-rakan berkumpul untuk menyediakan makanan dan meluangkan masa bersama. Namun tanpa pengudaraan yang mencukupi, dapur boleh membawa maut.
Tiga bilion orang di seluruh dunia masih memasak di rumah dengan api terbuka serta pengudaraan yang sedikit atau tiada langsung, menurut Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO). Pendedahan kepada bahan pencemar dalaman di rumah-rumah ini menyebabkan 4.3 juta kematian pramatang setiap tahun akibat radang paru-paru, penyakit jantung dan penyakit lain, menurut WHO. Ini merupakan peringatan yang tragis dan menakutkan tentang bahaya semula jadi memasak di dalam rumah serta kepentingan pengudaraan dapur yang mencukupi.
Dapur moden ialah kilang pencemaran
Pengudaraan dapur yang tidak mencukupi bukanlah masalah yang berlaku hanya di negara membangun. Satu kajian yang dijalankan oleh Lawrence Berkeley National Laboratory (Berkeley Lab) mendapati bahawa 60% rumah di A.S. yang mempunyai dapur gas melebihi paras pencemaran luar yang dibenarkan oleh undang-undang.
Pembakaran daripada dapur gas menghasilkan nitrogen dioksida, formaldehid dan karbon monoksida. Dapur elektrik menghasilkan bahan pencemar yang sama, tetapi pada paras yang lebih rendah. Selain itu, penunu elektrik khususnya menghasilkan paras partikel ultrahalus yang tinggi yang mudah disedut, termendap di dalam paru-paru dan diserap ke dalam darah. Di samping itu, makanan yang sedang dimasak menghasilkan gas dan partikel yang serupa dengan yang dilepaskan oleh penunu.
Hud dapur direka untuk membantu
Dalam dapur moden, asap dan wap yang terhasil daripada memasak sepatutnya ditangkap dan disalurkan keluar oleh “range hood” di atas dapur atau permukaan memasak. Range hood ialah peranti yang mengandungi kipas mekanikal dalam kanopi atau perumah yang menangkap gris bawaan udara, asap, wasap, bau, haba dan wap daripada permukaan memasak.
Walaupun range hood ialah idea yang baik secara teori, kajian menunjukkan bahawa banyak range hood tidak berfungsi dengan baik. Berkeley Lab mendapati bahawa sesetengah range hood menangkap hanya sebanyak 14% daripada bahan pencemar yang dihasilkan oleh aktiviti memasak.
Masalah dengan range hood
Terdapat tiga masalah yang mengehadkan keberkesanan hud dapur:
- Saiz yang salah. Banyak hud tidak cukup besar untuk meliputi penunu hadapan pada permukaan memasak di bawah tempat ia dipasang. Satu lagi masalah ialah range hood sering dipasang terlalu tinggi.
- Kipas yang salah. Range hood yang berkesan sepatutnya menggerakkan sekurang-kurangnya 200 kaki padu udara seminit (CFM). Walau bagaimanapun, kipas yang terlalu berkuasa (sesetengah model popular dinilai jauh melebihi 900 CFM) boleh menyebabkan aliran balik karbon monoksida dan gas lain daripada relau, pemanas air dan peralatan lain di dalam rumah. Range hood yang berkuasa ini memerlukan sistem “makeup air” yang menambah semula udara segar ke dalam rumah untuk mencegah aliran balik.
- Tiada ekzos. Range hood yang dipanggil “recirculating” hanya mengalirkan udara kembali terus ke dalam bilik dan bukannya menyalurkan bahan pencemar ke luar. Juga dikenali sebagai sistem “ductless”, range hood ini mungkin mengandungi penapis arang atau logam yang boleh diganti tetapi menawarkan perlindungan yang sedikit terhadap kebanyakan bahan pencemar.
Petua untuk memilih range hood yang betul
Dengan memilih range hood yang sesuai dan menggunakannya dengan betul, anda boleh meningkatkan kualiti udara dalaman di seluruh rumah anda secara ketara. Berikut ialah beberapa petua:
- Cari range hood yang meliputi keseluruhan permukaan memasak. Hud yang 3-6 inci lebih lebar daripada permukaan memasak akan memberikan liputan dan perlindungan tambahan.
- Pilih kipas yang berkuasa, tetapi tidak terlalu berkuasa. Jika boleh, elakkan hud bersaiz terlalu besar yang boleh menjana sehingga 1200 CFM dan menyebabkan aliran balik, melainkan sistem udara gantian sedang dipasang.
- Pilih hud dengan bentuk cekung untuk mengumpul asap dan gas semasa ia dilepaskan. Digabungkan dengan ekzos ke luar dan kecekapan kipas yang sesuai, ini akan meningkatkan kadar tangkapan dengan ketara.
Beberapa teknik memasak yang mudah juga akan membantu meningkatkan kualiti udara di dapur anda. Bila boleh, masak makanan di atas penunu bahagian belakang. Ini kerana hud dapur memberikan liputan yang lebih baik di bahagian belakang. Selain itu, sentiasa pastikan kipas hud dapur dihidupkan semasa memasak.
Dengan memasang dan menggunakan hud dapur yang betul serta memasak di atas penunu belakang apabila boleh, dapur anda boleh menjadi sumber keseronokan kulinari dan bukannya pencemaran udara dalaman.
Untuk maklumat lanjut tentang pengudaraan yang berkesan di dapur dan di seluruh rumah anda, lawati www.epa.gov.
