Kulat tumbuh di mana-mana sahaja yang terdapat air, dan rumah yang mengalami kerosakan akibat banjir berkemungkinan menghadapi isu pemulihan kulat yang besar. Satu jenis kulat yang biasa terdapat di rumah yang telah mengalami kerosakan air ialah Stachybotrys chartarum.
Apakah kulat hitam (Stachybotrys chartarum)?
Kulat hitam ialah nama umum bagi genus kulat Stachybotrys, spesies chartarum. Stachybotrys chartarum juga dikenali sebagai Stachybotrys atra. Ia ialah kulat berwarna hijau kehitaman yang memerlukan kelembapan untuk tumbuh. Jika spora kulat hitam bawaan udara mendarat pada permukaan basah dan berliang, ia akan tumbuh dan melepaskan lebih banyak spora. Kulat hitam boleh tumbuh di rumah anda selepas berlakunya kerosakan air, seperti kelembapan berlebihan, kebocoran air, pemeluwapan, resapan air, atau banjir. Ia ialah kulat berwarna hijau kehitaman yang tumbuh pada papan gentian, papan gipsum dan bahan lain yang digunakan dalam pembinaan rumah.
Adakah kulat hitam “toksik”?
Spora yang dilepaskan oleh kulat untuk pembiakan berpotensi menyebabkan masalah kesihatan. Spora kulat boleh bertindak sebagai alergen, menyebabkan tindak balas alahan. Selain spora, sesetengah kulat menghasilkan mikotoksin (myco- ialah awalan yang bermaksud kulat). Mikotoksin menyebabkan tindak balas toksik pada manusia dan haiwan, walaupun dalam jumlah yang kecil. Terdapat lebih daripada 400 mikotoksin yang diketahui dan hampir kesemuanya menekan sistem imun. S. chartarum (kulat hitam) ialah kulat yang menghasilkan dan melepaskan mikotoksin.
Penekanan sistem imun anda meningkatkan risiko anda mendapat penyakit berjangkit dan mengurangkan keupayaan badan anda untuk menangkis bahan cemar lain. Terdapat juga bukti bahawa mikotoksin boleh menjadikan anda lebih terdedah kepada kanser. Gejala yang boleh disebabkan oleh S. chartarum termasuk sakit kepala, batuk, hidung berair dan boleh mencetuskan gejala asma. Ia juga telah dikaitkan dengan asma dalam kalangan kanak-kanak yang terdedah di sekolah.
Di manakah kulat hitam tumbuh?
Kulat hitam tumbuh pada bahan dengan kandungan selulosa tinggi dan kandungan nitrogen rendah, termasuk kertas, habuk dan lin. Ini termasuk beberapa bahan yang digunakan dalam pembinaan rumah, seperti:
-
Papan gentian: produk binaan yang diperbuat daripada kayu dan bahan tumbuhan lain yang sering digunakan sebagai pengganti kayu padu tradisional untuk membuat perabot
-
Papan gipsum (dinding kering): digunakan dalam kebanyakan bangunan untuk dinding, siling dan sekatan
Cara mencegah pertumbuhan kulat hitam
Cara terbaik untuk mengawal pertumbuhan kulat ialah dengan mengawal kelembapan. Spora kulat tidak akan tumbuh jika tiada kelembapan. Pertumbuhan kulat di dalam bangunan boleh dan sepatutnya dicegah atau dikawal dengan mengawal kelembapan dalaman. Mula membersihkan dan mengeringkan rumah anda secepat mungkin, sebaik-baiknya dalam tempoh 24 - 48 jam.
Cara membersihkan kulat hitam selepas banjir
-
Hapuskan punca kelembapan. Jika kelembapan kembali, kulat kemungkinan besar akan kembali juga.
-
Jika kerosakan air terhad kepada satu kawasan rumah anda, tutup pintu masuk atau bukaan lain. Anda boleh menutupnya dengan melekatkan plastik tebal pada semua tepi menggunakan pita salur.
-
Letakkan kipas ekzos pada mana-mana bukaan yang menuju ke luar bangunan.
-
Gunakan sabun dan span untuk menanggalkan kulat yang kelihatan.
-
Jika mana-mana kawasan berkulat kering, semburkan kabus air dengan ringan pada kawasan tersebut. Ini akan mengelakkan anda daripada melepaskan spora kulat ke udara semasa pembersihan.
-
Jika anda menggunakan peluntur, pastikan ia tidak akan menyebabkan perubahan warna. Jangan sekali-kali campurkan peluntur dengan ammonia. Ia akan menghasilkan wasap toksik.
-
Masukkan semua bahan yang digunakan untuk pembersihan ke dalam beg sampah tahan lasak dan tutup rapat. Bawa beg itu ke luar melalui pintu keluar yang terdekat. Anda tidak mahu sebarang spora menjadi bawaan udara.
Cara melindungi diri anda daripada kulapuk hitam
-
Pakai perlindungan pernafasan (hidung dan mulut) semasa mengendalikan bahan yang berkulapuk.
-
Pakai pakaian yang menutupi lengan dan kaki anda untuk mengelakkan sentuhan dengan spora kulapuk. Basuh atau buang pakaian tersebut selepas setiap pembersihan.
-
Pakai sarung tangan dan pelindung mata.
-
Menggunakan pembersih udara kulapuk HEPA berprestasi tinggi boleh membantu membersihkan udara, walaupun semasa kerja sedang dijalankan. Sebagai contoh, IQAir HealthPro Plus boleh mengurangkan zarah bawaan udara termasuk kulapuk dengan ketara, dan juga boleh mengurangkan atau menghapuskan sebarang bau hapak.
Agensi Perlindungan Alam Sekitar Amerika Syarikat (EPA) menyatakan bahawa walaupun Kualiti Udara Dalaman mungkin tidak kelihatan seperti masalah yang paling penting semasa pembersihan banjir, air bertakung dan bahan yang basah merupakan tempat pembiakan bagi virus, bakteria dan kulapuk. Pastikan keselamatan kesihatan anda dengan menjadikannya satu keutamaan. Untuk maklumat lanjut dan nasihat tentang menangani kulapuk dan pembersihan selepas banjir, lawati epa.gov/mold.
