Pada tahun 2014, rakyat Amerika membeli 39 juta televisyen LCD, 89 juta komputer dan 152 juta telefon pintar. Peranti elektronik tersebut akhirnya akan dibuang sebagai sisa elektronik (e-waste), termasuk berjuta-juta tan e-waste yang berakhir di tapak pelupusan sampah setiap tahun. Ini merupakan mimpi ngeri alam sekitar dan kesihatan yang sangat besar. Menambah lagi masalah, kemajuan baharu dalam teknologi sedang memendekkan kitaran hayat produk elektronik.
Malah, tidak semestinya selamat untuk mengandaikan bahawa produk elektronik yang dikitar semula tidak menambah kepada masalah ini. Kira-kira 80% daripada e-waste yang dikitar semula di A.S. dimuatkan ke atas kapal kontena menuju ke China, Vietnam, Nigeria dan negara-negara lain. Setelah dieksport, e-waste dikutip oleh pekerja yang mengeluarkan logam toksik dan komponen lain dengan membakar komponen tersebut atau mencampurkannya dengan bahan kimia berbahaya. Pekerja ini jarang memakai peralatan perlindungan.
Adakah anda tahu apa yang terdapat di dalam peranti elektronik anda?
Walaupun produk elektronik berbeza dari segi komposisinya, produk kecil seperti telefon bimbit pun boleh mengandungi sehingga 1,000 komponen. Dan banyak daripada komponen ini mengandungi bahan yang sangat toksik. Contohnya:
- Papan litar dan sarung plastik. Kebanyakannya mengandungi bahan kalis api berasaskan bromin yang boleh menjejaskan daya ingatan dan pembelajaran serta memberi kesan buruk kepada tahap hormon.
- Monitor. Tiub Sinar Katod (CRT) mengandungi plumbum, dan pendedahan kepadanya boleh menyebabkan gangguan intelektual serta merosakkan sistem saraf, darah dan pembiakan manusia dengan teruk.
- Paparan skrin rata. Paparan yang lebih baharu ini menggunakan merkuri, unsur toksik yang boleh merosakkan otak dan sistem saraf pusat.
- Bateri komputer boleh dicas semula. Ini mungkin mengandungi kadmium, unsur toksik yang merosakkan buah pinggang dan tulang. Kadmium juga boleh ditemui dalam suis dan komponen lain.
- Perumah plastik dan pendawaian. Kebanyakannya mengandungi polivinil klorida (PVC), plastik berklorin yang sangat toksik dan menghasilkan sebatian toksik tambahan apabila dibakar.
Malangnya, sebanyak 60% daripada semua e-waste di Amerika Syarikat berakhir di tapak pelupusan sampah. Walaupun sesetengah negeri telah melarang pelupusan barangan elektronik ke dalam sampah, negeri-negeri lain belum berbuat demikian. Sebaik sahaja berada di tapak pelupusan, bahan kimia berbahaya dan logam dalam e-waste akhirnya boleh meresap ke dalam air bawah tanah berdekatan atau anak sungai dan sungai. Jika e-waste dibakar dalam insinerator, ia boleh menghasilkan dioksin yang sangat toksik di udara.
Walaupun kadar kitar semula di A.S. semakin meningkat, sebahagian besar e-waste yang dikitar semula terus dieksport ke negara lain, menyebabkan pekerja dan penduduk umum jatuh sakit di mana-mana sahaja kontena dibuka dan kandungannya dibakar untuk mendapatkan unsur-unsurnya. Sebagai contoh, satu kajian terhadap sampel udara dari salah satu kawasan pemprosesan e-waste terbesar di dunia di China mendapati tahap bahan pencemar toksik yang membimbangkan, termasuk logam berat, di udara.
Apa yang boleh anda lakukan untuk membantu
Setiap individu boleh memberi kesan dengan menyertai usaha memerangi e-waste dan berusaha untuk persekitaran yang lebih selamat untuk semua orang. Berikut ialah beberapa idea:
- Sokong undang-undang dan penggubal undang-undang yang akan menghentikan eksport e-waste. A.S. kekal sebagai antara segelintir negara yang tidak menandatangani Konvensyen Basel pada tahun 1992, yang mengharamkan eksport e-waste. Gesa para penggubal undang-undang A.S. untuk menyertai 170 negara lain yang menandatangani perjanjian tersebut. Selain itu, sesetengah negeri seperti California telah mengambil tindakan dengan melarang eksport e-waste, tetapi banyak negeri lain belum berbuat demikian.
- Bantu hentikan pembuangan barangan elektronik di tapak pelupusan sampah. Banyak negeri di A.S. masih membenarkan perniagaan dan individu membuang barangan elektronik ke dalam sampah. Ketahui kedudukan negeri anda, dan ambil tindakan jika negeri anda masih membenarkan e-waste dilupuskan bersama sampah.
- Kenali pengitar semula anda. Tanya soalan kepada mana-mana pengitar semula yang menerima e-waste anda. Banyak pengitar semula mendakwa mereka tahu ke mana perginya produk yang dikitar semula mereka, sedangkan sebenarnya mereka tidak tahu. Lihat laman seperti e-Stewards.org untuk mencari pengitar semula bertauliah berdekatan anda.
- Beli lebih sedikit dan beli dengan bijak. Tanya diri anda – adakah anda benar-benar memerlukan gajet elektronik terbaru itu? Anda mungkin mendapati bahawa apa yang anda sudah miliki, sama ada telefon, komputer atau konsol permainan, sudah memenuhi keperluan anda.
- Beli produk yang mematuhi RoHS. Bila boleh, beli produk yang memenuhi piawaian RoHS (Restriction of Hazardous Substances), yang dibangunkan oleh Kesatuan Eropah. Banyak negeri sudah mewajibkan produk yang dijual dalam negeri tersebut memenuhi piawaian ini yang mengehadkan plumbum, merkuri dan komponen toksik lain.
- Guna semula dan baiki. Selalunya, komputer dan peranti elektronik lain boleh dibaiki dan bukannya dibuang. Anda juga boleh berusaha untuk membeli produk diperbaharui yang berfungsi seperti baharu dan turut menjimatkan wang anda.
Dengan mengambil langkah untuk mengurangkan e-waste hari ini, setiap daripada kita boleh memainkan peranan dalam mewujudkan persekitaran yang lebih sihat untuk semua orang pada masa hadapan. Lawati www.nrdc.org untuk mengetahui lebih lanjut tentang masalah e-waste yang semakin meningkat dan cara untuk menjadi sebahagian daripada penyelesaiannya.
